Việt Nam - Đất nước tự cường và hội nhập

Việt Nam - Đất nước tự cường và hội nhập

Ngọc Diệp
BizLIVE -

Năm 2020 vừa qua đi với nhiều biến động lớn, chưa từng có trong lịch sử, diễn ra trên quy mô toàn cầu và chắc chắn còn để lại những hệ luỵ kéo dài những năm tới.

Cũng trong bối cảnh đó, những kết quả đạt được của Việt Nam được  gọi là “kỳ tích”, như lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng khẳng định tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương dịp cuối năm rằng: “Năm 2020 được xem là năm thành công hơn năm 2019 và là năm thành công nhất trong 5 năm vừa qua với những kết quả, thành tích đặc biệt, có ý nghĩa quan trọng trong việc nêu cao lòng yêu nước, tình đoàn kết, niềm tự hào dân tộc…”.

Để nhìn lại những kỳ tích này, nhân dịp đón Tết cổ truyền, Nhịp sống doanh nghiệp BizLIVE có buổi trò chuyện cùng Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên thứ trưởng Bộ ngoại giao, Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Thưa Đại sứ, để phác hoạ lại những điểm nhấn của năm 2020 trong bức tranh toàn cầu ông muốn chia sẻ điều gì?

Thế giới đã có một năm trải nghiệm chưa từng có, thách thức chưa từng có. Câu chuyện đại dịch từ châu Á chuyển sang châu Âu và châu Mỹ diễn ra dường như cùng lúc và rồi khó ai có thể hình dung trước đó là nó sẽ kéo dài trong cả năm.

Đại dịch Covid-19 gắn với đại phong tỏa, cách ly xã hội, tê liệt sản xuất, đình trệ hoạt động xã hội, đóng cửa biên giới và ngăn chặn chuyện giao lưu qua lại, nó tạo ra hệ lụy rất lớn mà thế giới chưa từng trải qua, cả trăm năm nay cũng chưa từng có, tính từ năm 1918.

 

Nhưng câu chuyện lớn hơn ở đây là tác động về địa chính trị và kinh tế trên thế giới. Chưa bao giờ chuỗi cung ứng toàn cầu đứt quãng như năm qua. Bên cạnh đó vấn đề cạnh tranh các nước lớn vẫn tiếp tục diễn ra. Mặt khác, cuộc chiến thương mại, cuộc chiến công nghệ đặt ra những bài toán rất mới tác động đến kinh tế, bao gồm ASEAN và trong đó có Việt Nam.

Vấn đề này đặt ra câu chuyện mới trong xuất khẩu của các nước đi Mỹ, đặc biệt cần xác định nội hàm, hàm lượng xuất xứ xuất khẩu đi nước này như thế nào. Cuộc chiến thương mại đó còn làm cho mọi thứ đắt đỏ hơn với những công ty đang làm ăn tại Trung Quốc và các công ty này cũng phải đương đầu với nhiều sự bất ổn hơn. Và hơn hết, những yếu yếu tố trên đã tạo ra những xu thế, kế hoạch dịch chuyển ra khỏi Trung Quốc.

Phải nhấn mạnh đây là sự dịch chuyển diễn ra trên nền kinh kinh lớn thứ 2 thế giới, thị trường 1,4 tỷ dân trong điều kiện mấy chục năm cải cách của Trung Quốc. Sự dịch chuyển đó có nhiều lý do, một là họ có những kế hoạch phân tán rủi ro, nhưng họ không bỏ thị trường Trung Quốc.

Đại dịch Covid-19 gắn với đại phong tỏa đã hình thành nên cung cách quản lý và cung cách sản xuất và kinh doanh mới trong đó có sử dụng công nghệ và kỹ thuật số. Đây cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chương trình cơ cấu của từng quốc gia chứ không chỉ riêng thế giới nói chung.

Sự chuyển dịch trên đã tác động như thế nào tới khu vực ASEAN, thưa Đại sứ?

Chính sự đứt quãng của chuỗi cung ứng đã tạo ra những yếu tố dịch chuyển mới. Đó là chuyển đổi mô thức sản xuất, mô thức kinh doanh, mô thức quản trị nói chung về mặt xã hội và mặt kinh tế cần đến sử dụng kỹ thuật số. Và ở đây, anh nào bắt kịp xu hướng này sẽ không chỉ thoát ra khỏi đại dịch mà còn là tạo nền tảng tốt cho nền kinh tế mới trong tương lai.

Trong quá trình chuyển dịch này, lại thêm tác động của cạnh tranh Mỹ - Trung Quốc và nhiều quốc gia đã nhận ra cơ hội tranh khỏi sự phụ thuộc vào công xưởng của thế giới. Ngay tại nơi đó thì Trung Quốc cũng đang điều chỉnh phát triển kinh tế và thương mại của mình để tạo ra động lực mới, người ta nói đến cái hai vòng tuần hoàn hay vòng tuần hoàn kép. Có nghĩa là vẫn hội nhập với bên ngoài nhưng đồng thời phải xây dựng năng lực bên trong để đề phòng với những rủi ro của thị trường bên ngoài.

Nhìn từ góc độ chính trị đối ngoại, cạnh tranh Mỹ - Trung Quốc đang tác động đến cuộc chiến về mặt thương mại, tác động không phải nhất thời mà lâu dài đến kinh tế thương mại không chỉ của châu Á mà toàn bộ khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Qua đại dịch vừa rồi, rất nhiều nước nhận ra rằng mình phải đa dạng hóa chuỗi cung ứng và nguồn cung vào thị trường của mình. Trong khi thế giới đã xuất hiện xu hướng bảo hộ, dân túy hoặc phản toàn cầu hóa, thậm chí phê phán cả chủ nghĩa đa phương.

Nhưng cũng phải thấy rằng mặc dù xu thế đó nổi lên nhưng cái xu hướng toàn cầu hóa, chủ nghĩa đa phương, tự do thương mại vẫn là nền tảng của quan hệ quốc tế. Có thể khẳng định điều này khi chúng ta chứng kiến các chuỗi cung ứng vẫn giao tiếp với nhau bất chấp những cọ xát của các bên. Đặc biệt trong cái guồng xoay đó, châu Á - Thái Bình Dương là câu chuyện của hội nhập, của thuận lợi hóa thương mại, của chủ nghĩa đa phương, đây là yếu tố rất thuận cho khu vực này.

Việt Nam hiện diện như thế nào trong bức tranh toàn cầu này, thưa Đại sứ?

Báo cáo tăng trưởng kinh tế Việt Nam cho thấy mức tăng trưởng 2,91% là con số hiếm hoi trong số các nước trên toàn thế giới có tăng trưởng dương. Nó cho thấy nền tảng của doanh nghiệp vừa và nhỏ đã không bị phá vỡ và tạo được bàn đạp cho các năm sau, vì vậy cơ hội phục hồi dễ hơn.

Chính điều này tạo ra vị thế của Việt Nam, Việt Nam trở thành tấm gương sáng về phòng dịch và đảm bảo đời sống kinh tế xã hội. Cụm từ “an toàn” tại Việt Nam được lan toả giá trị nhiều hơn bao giờ hết. Người dân Việt Nam trên khắp thế giới hướng về đất nước với tinh thần “đi đâu cứ về Việt Nam là an toàn”. Các nhà đầu tư khẳng định thêm niềm tin, quan tâm nhiều hơn và chuẩn bị nền tảng cho năm 2021 để khôi phục hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, tăng cường đầu tư ở Việt Nam.

Các nhà đầu tư khẳng định thêm niềm tin, quan tâm nhiều hơn và chuẩn bị nền tảng cho năm 2021 để khôi phục hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, tăng cường đầu tư ở Việt Nam.Đại sứ Phạm Quang Vinh

Điểm sáng tiếp theo của Việt Nam trong câu chuyện chính trị, đối ngoại và kinh tế đối ngoại chính là trong lúc khó khăn dịch bệnh và phải tập trung vào những vấn đề cấp bách cả về y tế và cả về xã hội và cả về kinh tế như lúc này, Việt Nam vẫn kiên trì và kiên quyết theo chủ trương hội nhập quốc tế, yếu tố đó rất quan trọng.

Điều đó còn thể hiện qua những hành động nỗ lực thiết lập các đường bay, hành lang vận chuyển hàng hoá dịch vụ với các nước Singapore hay Hàn Quốc, Nhật bản và Trung Quốc.

Trong công tác chống dịch, minh bạch thông tin, chủ động phối hợp với các nước trong khu vực. Chúng ta đã làm được điều đó và quốc tế đánh giá rất cao. Việt Nam còn chủ động chia sẻ nguồn lực của mình có thể có được cho các nước khác như vật tư, khẩu trang y tế, quần áo bảo hộ… Những động thái đó giúp tăng vị thế cho Việt Nam trong bối cảnh ai cũng phải dồn nguồn lực cho công tác chống dịch của riêng quốc gia họ.

Tôi gọi tất cả những cái này là tự cường và hội nhập.

Năm 2020 chúng ta đảm nhiệm rất nhiều vai trò của quốc tế. Nhưng cái lớn nhất, trực tiếp nhất và làm nhiều nhất đó là nhiệm vụ năm Chủ tịch ASEAN 2020.

ASEAN vẫn hoạt động bình thường, không bị đứt gẫy mà còn có sự hợp tác mật thiết hơn vì lợi ích chung của tất cả các quốc gia thành viên bất chấp những điểm khác biệt. Đó là minh chứng cho thực tế về vai trò lãnh đạo tuyệt vời của ASEAN trong thời điểm đầy thử thách như thế này.

Đặc biệt, Việt Nam đã thể hiện khả năng góp phần vào vai trò dẫn dắt của ASEAN bằng việc sử dụng cách tiếp cận trực tuyến rất nhanh nhạy và phù hợp.

Việt Nam đã duy trì, dẫn dắt và điều phối ASEAN trên ba cấp độ: Cấp độ thứ nhất là ứng phó với những việc khẩn cấp, khẩn cấp chống đại dịch Covid-19 và thực hiện nhiệm vụ kép vừa kiểm soát dịch vừa phục hồi kinh tế.

Một loạt sáng kiến nhưng xuất phát từ chủ trương là nhiệm vụ kép vừa kiểm soát dịch nhưng từng bước phục hồi một cách hợp lý, kiểm soát được câu chuyện chuỗi cung ứng, câu chuyện kinh tế sản xuất và câu chuyện liên kết ASEAN, tạo ra những hàng lang y tế, hành lang xanh để từng bước hỗ trợ cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư…

Việt Nam đã cùng với ASEAN đưa khu vực này vượt qua đại dịch Covid-19, thúc đẩy xây dựng cộng đồng ASEAN tăng cường gắn kết và hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

 
Đại sứ nhận định như thế nào về tình hình kinh tế nói chung trong năm 2021?

Năm 2021 không phải một năm dễ dàng và thuận lợi với thế giới, khu vực và cả Việt Nam.

Với kinh tế thế giới, do dịch bệnh còn phức tạp, chuỗi cung ứng sẽ có hai giai đoạn, giai đoạn phục hồi từng phần và rồi sẽ phục hồi đầy đủ. Và nếu nhìn xa nữa là hoàn thiện, tức là nâng chất lượng và lúc đó nó rất khác bức tranh bây giờ.

Như vậy, đối với Việt Nam, trong ngắn hạn thì trước hết cần phải sống khoẻ và gìn giữ tốt thành quả của năm qua. Về dài hạn, cần phát triển bền vững, nâng chất lượng trên mọi phương diện để bước vào giai đoạn mới, đòi hỏi cao hơn.

 

Năm 2021 sẽ là động lực phục hồi nền kinh tế khu vực và thế giới. Chính vì vậy, đây là thời điểm vàng để doanh nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế, chất lượng sản phẩm, cơ hội đa dạng hóa cả về thị trường và chuỗi cung ứng.

Châu Á đã đi trước, Việt Nam đã dẫn dắt ASEAN thành công, Việt Nam đã khẳng định được sức mạnh nội lực và uy tín của mình. Con đường đã mở và giờ doanh nghiệp, doanh nhân của chúng ta cần tận dụng tốt cơ hội này và bước tới.

Cuối cùng, chúc quý vị đón một năm mới an khang, thịnh vượng!

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!

NGỌC DIỆP

Cảng Cát Lái đã bớt ùn tắc

Cảng Cát Lái đã bớt ùn tắc

Theo Cục Hàng hải Việt Nam, nhờ những động thái vào cuộc mạnh mẽ từ các đơn vị liên quan, lượng hàng tồn tại cảng Cát Lái đã giảm đáng kể.