Vĩ mô

Nhiều hộ nuôi gia cầm đứng trước nguy cơ phá sản

Nguyễn Huyền
BizLIVE -

Trước "cơn bão" giá thức ăn chăn nuôi, nhiều hộ chăn nuôi đứng trước bờ vực phá sản, nhất là những hộ nuôi gia cầm. Tính toán sau đợt sụt giảm năm qua giá xuất chuồng sẽ hồi phục, nhiều hộ tăng đàn “đón gió”. Nhưng thực tế không phải vậy...

Nhiều hộ nuôi gia cầm đứng trước nguy cơ phá sản
Trại chăn nuôi gà ở Đồng Nai (Ảnh minh họa)
Với các công ty lớn trong ngành, có chuỗi chăn nuôi kép kín Feed, Farm, Food (3F) và an toàn sinh học nên giá thành mỗi kg gà khoảng 22.000 đ/kg, nay giá thức ăn tăng giá thành lên 23.000 đ/kg, bán ra 25.000 đ/kg vẫn có lời 2.000 đ/kg.
Trong khi những hộ nuôi nhỏ lẻ, đối với gà thả vườn giá thành 48.000 đ/kg, bán ra 50.000 đ/kg, gà công nghiệp (trắng) giá thành 26.500 đ/kg, nhưng giá bán ra chỉ 25.000 đ/kg.
Trước "cơ bão" giá thức ăn chăn nuôi
Ông Nguyễn Kim Đoán, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai cho biết, giá thức ăn chăn nuôi (TACN) tăng, những hộ chăn nuôi gia cầm (gà, vịt) gần như có thể phá sản hết, chỉ có những hộ nuôi heo giá đầu ra còn tốt nên bà con đang tăng đàn.
“Mỗi hộ nuôi gia cầm tại Đồng Nai nuôi từ 10.000 - 100.000 con gà, vịt/hộ, do vậy khi giá TACN tăng đã ảnh hưởng rất lớn tới những hộ nuôi nhỏ lẻ. Nếu tình hình này kéo dài sẽ có thể dẫn đến phá sản hàng loạt, vì có những hộ nuôi cả 100.000 con gà, vịt, giá TACN tăng cao mà bán ra dưới giá thành thì không hộ nào cầm cự được.
Giá gà, vịt đã sụt suốt năm 2020, đến tháng 9/2020 giá TACN bắt đầu tăng và tăng mạnh trong thời giàn gần đây nhưng giá bán gà, vịt tại cổng trại vẫn dưới giá thành. Trong khi đó những các công ty lớn nuôi theo chuỗi 3F thì vẫn ổn.
Trước “cơn bão” giá TACN có thể sẽ có nhiều hộ chăn nuôi gà, vịt phá sản, vì họ cứ tưởng sau đợt giảm giá năm rồi lứa nuôi này giá sẽ lên nên nhiều hộ đã tăng đàn “đón gió”, nhưng càng chờ thì càng cháy túi”, ông Đoán chia sẻ.
Từ giữa năm 2020, giá nguyên liệu làm thức ăn chăn nuôi (TACN) bắt đầu tăng giá, càng gần về cuối năm, giá càng tăng mạnh. Đến này giá nhiều loại ngũ cốc như ngô, đậu tương chưa có dấu hiệu đi xuống, trong tháng 3, giá nguyên liệu tiếp tục tăng tới 20%. Các doanh nghiệp sản xuất TACN là đối tượng chịu ảnh hưởng trước tiên do hầu hết đều trong tình trạng thiếu hụt nguồn cung, vừa sản xuất, vừa chờ nguyên liệu.
Phụ thuộc lớn nguyên liệu nhập khẩu
Là nước nông nghiệp và có bờ biển dài hàng nghìn km và cũng là nước sản xuất TACN lớn nhất khu vực Đông Nam Á, với số lượng khoảng 30 triệu tấn/năm nhưng Việt Nam không chủ động được nguồn nguyên liệu, vì mỗi năm ngành nông nghiệp chỉ có thể cung cấp 4 triệu tấn cám và khoảng trên dưới 4 triệu tấn sắn để làm nguyên liệu TACN. Trong khi nhu cầu cần tới 27 triệu tấn các loại.
Hơn nữa ngô, đậu tương, lúa mì không phải là cây trồng thế mạnh của Việt Nam nhưng là thế mạnh của nước Nam Mỹ và Bắc Mỹ như Mỹ, Argentina, Brazil, châu Âu, Nga...
Tính riêng năm 2020, các doanh nghiệp đã bỏ ra 6 - 7 tỷ USD để nhập nguyên liệu như: ngô, đậu tương, khô dầu, bột cá,… để sản xuất thức ăn chăn nuôi. Do vậy, khi nguồn cung bị đứt gãy đã bộc lộ sự phụ thuộc gần như 100% vào nguyên liệu nhập khẩu.
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải Quan, từ ngày 1/3 - 15/3, kim ngạch nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu đạt 239,198 triệu USD, cộng dồn từ ngày 1/1 - 15/3 đạt 922,345 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2020 tăng 47,15%. Ở chiều ngược lại, xuất khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu từ ngày 1/3 đến 15/3 đạt 44,369 triêu USD, cộng dồn từ ngày 1/1 - 15/3 đạt 155 triệu USD; so với cùng kỳ năm 2020 tăng 33,20%.
TACN nhập khẩu vào Việt Nam trong tháng 2/2021 giảm 14% so với tháng 1/2021, nhưng tăng 15,9% so với tháng 2/2020, đạt 315,23 triệu USD. Tính chung trong 2 tháng đầu năm 2021, TACN nhập khẩu vào Việt Nam ước đạt 681,9 triệu USD, tăng 38% so với 2 tháng đầu năm 2020.
Argentina là thị trường lớn nhất cung cấp TACN cho Việt Nam, chiếm 28% trong tổng kim ngạch nhập khẩu, trị giá 191,39 triệu USD, giảm 8,7% so với cùng kỳ năm 2020.
Mỹ là thị trường lớn thứ 2 cung cấp TACN cho Việt Nam, chiếm 26% trong tổng kim ngạch, trị giá 177,86 triệu USD, tăng mạnh 219%. Tiếp đến thị trường EU đạt 68,75 triệu USD, chiếm 10%, tăng mạnh 98,5%.
Nhập khẩu TACN từ thị trường Ấn Độ cũng tăng rất mạnh 359,5% kim ngạch so với cùng kỳ năm 2020, đạt 65,36 triệu USD, chiếm 9,6%. Ngoài ra, nhập khẩu từ các nước Đông Nam Á nói chung tăng 37,4%, đạt 48,83 triệu USD, chiếm 7,2%.
Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs dự báo, thị trường hàng hóa, trong đó có các mặt hàng như ngô, đậu tương và lúa mì sẽ tiếp tục tăng giá trong năm 2021.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc tăng giá nguyên liệu sản xuất TACN nhưng nguyên nhân quan trọng nhất đến từ nhu cầu lớn hơn từ Trung Quốc. Nước này đang gia tăng nhập khẩu ồ ạt nông sản ở mức độ cao bất thường. Dự báo trong năm nay, Trung Quốc tăng gấp 3 lần nhập khẩu ngô, tăng gấp đôi nhập khẩu lúa mì, gia tăng mua gom đậu tương và nhiều loại ngũ cốc khác.

NGUYỄN HUYỀN