Vĩ mô

Hạn mặn đe dọa lớn diện tích cây ăn trái vùng ĐBSCL

Quang Trí
BizLIVE -
Mùa khô năm nay đã diễn ra khốc liệt tại vùng ĐBSCL, khô hạn, xâm nhập mặn kéo dài hơn 3 tháng, khiến diện tích cây ăn quả vùng ĐBSCL bị ảnh hưởng nặng nề khoảng 25,12 nghìn ha, diện tích bị mất trắng khoảng 11.181 ha.
Hạn mặn đe dọa lớn diện tích cây ăn trái vùng ĐBSCL
Cống ngăn mặn ở Tiền Giang - Ảnh minh họa
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn Lê Quốc Doanh, năm 2019, giá trị xuất khẩu rau quả đạt 3,747 tỷ USD,  tăng 3,287 tỷ USD so với năm 2010; Giá trị nhập khẩu 1,778 tỷ USD, tăng 1,400 tỷ USD so với năm 2010. Như vậy, kết quả xuất siêu năm 2019 đạt 1,969 tỷ USD, tăng tới 1,847 tỷ USD so với năm 2010.
Tổng diện tích cây ăn quả cả nước năm 2019 đạt 1,067 ngàn ha. Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng trồng cây ăn quả chủ lực (chiếm khoảng 58% diện tích cây ăn quả toàn miền Nam), tiếp đến là vùng Đông Nam bộ (17%), vùng Duyên hải Nam trung bộ (15%) và vùng Tây Nguyên (10%). ĐBSCL là vùng sản xuất cây ăn quả chủ lực lớn nhất cả nước (chiếm 39% tổng diện tích cây ăn quả cả nước).
Tuy nhiên, diện tích cây ăn quả còn phân tán, nhỏ lẻ, không tập trung; khó khăn cho đầu tư cơ sở hạ tầng, tổ chức liên kết sản xuất và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Hiện chỉ có một số loại quả như thanh long, chuối, cây có múi đang hình thành vùng sản xuất tập trung quy mô tương đối lớn.
So với năm 2010, thì một số loại cây có tăng trưởng khá về diện tích là Thanh long tăng diện tích gấp 20 lần (gần 20 nghìn ha), bưởi tăng 0,5 lần (gần 14 nghìn ha), sầu riêng tăng 5 lần (khoảng 17 nghìn ha), đây là chủng loại có thị trường tiêu thụ mạnh cả trong nước và xuất khẩu với giá cao và tương đối ổn dịnh. Ngược lại, cây nhãn có xu hướng giảm diện tích (khoảng 9 nghìn ha) do thị trường, chủng loại và do dịch bệnh chổi rồng.
Mùa khô 2019 – 2020 đã diễn ra khốc liệt tại vùng ĐBSCL, khô hạn, xâm nhập mặn kéo dài hơn 3 tháng so với trung bình hàng năm, khiến diện tích cây ăn quả vùng ĐBSCL bị ảnh hưởng khô hạn, xâm nhập mặn khoảng 25,12 nghìn ha (gồm: Cây sầu riêng 9,64 nghìn ha, bưởi 5,74 nghìn ha, chanh 2,34 ngìn ha, chôm chôm 4,61 nghìn ha, hồng xiêm 0,10 nghìn ha và cây ăn quả khác 2,65 nghìn ha), tại các địa phương: Long An 2,49 nghìn ha, Tiền Giang 6,99 nghìn ha, Bến Tre 13,47 nghìn ha, Vĩnh Long 1,81 nghìn ha, Trà Vinh 0,27 nghìn ha, Sóc Trăng 0,06 nghìn ha.
Diện tích bị mất trắng (thiệt hại trên 70%) khoảng 11.181 ha (gồm: Long An 702 ha, Tiền Giang 3.909 ha, Bến Tre 5.448 ha, Vĩnh Long 862 ha, Trà Vinh 241 ha, Sóc Trăng 19 ha). 
Tích nước, phòng chống hạn mặn mùa khô 2020 – 2021
Sáng nay (17/9), tại hội nghị “Triển khai giải pháp phòng chống hạn mặn và công tác quản lý mã số vùng trồng cây ăn quả ĐBSCL 2020 -2021”, tại TP.Mỹ Tho (Tiền Giang), đưa ra nhận định tình hình mùa khô năm 2020-2021 được dự báo có khả năng tương đương mùa khô năm 2015-2016, các địa phương vùng ĐBSCL cần sớm có bước chuẩn bị cho các vườn cây ăn quả thời gian tới.
Cụ thể, trước hết cần thống kê, đánh giá diện tích những vùng có khả năng chịu sự ảnh hưởng của hạn, mặn. Các địa phương cần khoanh vùng cụ thể theo từng chủng loại cây, từng khu vực cụ thể, khảo sát hệ thống công trình thủy lợi, cân đối nguồn nước, khả năng tích trữ nguồn nước của từng nhà vườn và của cộng đồng, chăm sóc cây khỏe... ngay từ mùa mưa, ưu tiên chăm sóc các loại cây có mẫn cảm với hạn, mặn.
Thống kê diện tích chung trong toàn vùng, các địa phương cần rà soát, cụ thể đến từng xã, ấp, nhà vườn, nắm chắc tình hình để só các giải pháp chỉ đạo kịp thời, hiệu quả.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng kiến nghị Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn chỉ đạo các Cục Trồng trọt, Cuc Bảo vệ thực vật, Trung tâm khuyến nông Quốc Gia, Tổng cục Thủy lợi và các đơn vị chuyên môn của Bộ thành lập các đoàn công tác sớm rà soát, đánh giá công tác khắc phục trước, trong và sau hạn mặn đối với vườn cây ăn quả, ban hành giải pháp và tài liệu hướng dẫn các đên các địa phương chủ động triển khai sớm trước mùa khô 2020-2021.
Sở Nông nghiệp và PTNT các địa phương phối họp với các đơn vị thuộc Bộ tăng cường rà soát các diện tích khoanh vùng cụ thể theo từng chủng loại cây, từng khu vực, khảo sát hệ thống công trình thủy lợi, cân đối nguồn nước, khả năng tich trữ của từng nhà vườn và của cộng đồng và có giải pháp cho từng vùng sản xuất.
Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, quảng bá, phối hợp với các đơn vị, viện trường, doanh nghiệp có các giải pháp công nghệ, kỹ thuật hạn chế, khắc phục ảnh hưởng của hạn, mặn đến sản xuất cây ăn trái triển khai mô hình và mở rộng các mô hình đạt kết quả tốt, hiệu quả lâu dài.

QUANG TRÍ