Vĩ mô

Giá gạo xuất khẩu tăng cao, do thiếu cung hay chất lượng?

Quang Trí
BizLIVE -
Đôi khi giá gạo đưa lên chỉ là tham khảo, quan trọng là giá giao dịch thật sự.
Giá gạo xuất khẩu tăng cao, do thiếu cung hay chất lượng?
Ảnh minh họa.
Theo tìm hiểu của BizLIVE, một công ty ở TPHCM - top nhà xuất khẩu gạo hàng đầu của Việt Nam vừa chốt hợp đồng bán gạo IR 50404, loại 5% tấm (vụ Hè Thu) với thương nhân Philippines giá 485 - 487 USD/tấn.
Tính từ năm 2012 đến nay, đây là mức tốt nhất đối với gạo IR 50404.
Hợp đồng sẽ giao hàng trong tháng 9 nên giá bám rất sát với thị trường, trong khi các hợp đồng ký trước đó không lâu chỉ có 465 USD/tấn. Diễn biến mới cho thấy nhu cầu thị trường đối với loại gạo này đang rất lớn.
Cầu tăng nhưng nguồn cung thiếu
Ông Đỗ Hà Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Intimex Group cho biết, vấn đề hiện nay là do Việt Nam đang tăng cường trồng các loại gạo chất lượng cao như OM 5451, Đài thơm 8, Jasmine... Trong khi thị trường thế giới đang có nhu cầu đặc biệt với gạo IR 50404 mà nguồn cung trong nước hạn hẹp.
Bên cạnh đó, lượng lúa IR 50504 do bà con sống ở biên giới sang Campuchia thuê đất sản xuất trước đây vẫn đem về nước, nhưng năm nay do ngăn ngừa dịch Covid-19 Chính phủ hai nước Việt Nam - Campuchia đóng cửa biên giới nên có một lượng lớn lúa IR 50404 không đem về được, khiến cho nguồn cung càng thiếu hụt.
Những yếu tố trên gây thiếu cung, đẩy giá gạo tăng cao.
“Các năm trước biên giới thông thương, lúa IR 50404 của bà con sang Campuchia thuê đất trồng, thu hoạch xong mang hết về nước nên mọi người cảm thấy dư. Bây giờ đóng cửa biên giới lượng lúa này không về được khiến thị trường bị thiếu hụt trầm trọng. Campuchia cho biết Việt Nam nhập khẩu từ nước này khoảng 3 triệu tấn lúa tương đương 1,5 triệu tấn gạo/năm.
Như vậy, do nguồn cung giảm, nhu cầu cao nên đẩy giá gạo tăng chứ không phải giá gạo tăng do chất lượng, nhưng gạo Thái Lan loại 5% tấm đã tăng và đang giao dịch ở mức 483 USD/tấn, chỉ thấp hơn gạo Việt Nam 2 - 3 USD/tấn”, ông Nam nói.
Theo nhiều doanh nghiệp xuất khẩu, giá gạo Việt Nam tăng cao chủ yếu do nguồn cung thiếu hụt chứ không do chất lượng gạo, vì gạo vụ Hè Thu không thể cho chất lượng tốt hơn gạo vụ Đông Xuân. Song, gạo Đông Xuân đã bán hết từ rất lâu, nếu doanh nghiệp còn gạo này thì giá bán sẽ cao hơn nữa, nhưng do phần lớn doanh nghiệp xuất khẩu gạo không có đủ khả năng tài chính để trữ gạo Đông Xuân trong kho.
Gạo IR 50404 không đủ chuẩn để đánh giá chất lượng gạo Việt Nam
Theo một chuyên gia phân tích thị trường, thời gian gần đây, giá gạo IR 50404 loại 5% tấm của Việt Nam cao hơn gạo 5% tấm của Thái Lan khoảng 15- 20 USD/tấn là điều đáng mừng, nhưng vấn đề là doanh nghiệp có bán được hay không và nếu bán được thì lượng bán ra có nhiều hay không? Bởi khi chào giá ở mức cao nhưng thực chất là không thể giao dịch để tiến đến ký hợp đồng được.
Giá thấp giúp gạo của Thái Lan cạnh tranh hơn gạo Việt Nam nên họ đã đẩy mạnh bán ra với khối lượng lớn, còn lượng gạo giao dịch thật sự của Việt Nam tương đối thấp, bây giờ giá gạo của Thái Lan tăng lên mức 482 - 483 USD/tấn, gần bằng với gạo Việt Nam thì các nhà nhập khẩu lại tìm mua gạo Việt Nam.
“Quan sát thị trường cho thấy có hai nguyên nhân đẩy giá gạo Việt Nam tăng cao: Một là do thiếu hàng, vì doanh nghiệp ký hợp đồng bán ra trước đó với lượng gạo tương đối lớn, bây giờ đến thời hạn giao nhưng nguồn cung hạn hẹp để gom đủ hàng bắt buộc doanh nghiệp đẩy giá gạo lên. Cùng lúc đó, nhà nhập khẩu hỏi mua doanh nghiệp không có hàng lại đẩy giá lên miết thành ra cao hơn gạo Thái Lan. Do vậy, đôi khi giá gạo đưa lên chỉ là tham khảo, quan trọng là giá giao dịch thật sự.
Hai nữa là quy mô giao dịch. Có khi giá gạo cao doanh nghiệp lại không bán được nhiều mà giá gạo thấp lại bán rất tốt. Tóm lại, giá gạo Việt Nam tăng cao là do nguồn cung giảm mà nhu cầu giao hàng cao”, nhà phân tích nhận định.
Khi giá gạo xuất khẩu của Việt Nam cao hơn gạo Thái Lan là lúc phản ánh giá nội địa, vì thực tế lúc đó doanh nghiệp đang gom hàng để trả nợ các hợp đồng đã ký, cho dù giá cao cũng phải mua gom cho đủ số lượng, vì vậy khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng lỗ lã.
Trước đây diện tích trồng lúa IR 50404 ở đồng bằng sông Cửu Long khoảng 30 - 40%/ tổng diện tích sản xuất lúa của khu vực, nhưng giống lúa này có nhược điểm gạo có hàm lượng amylose cao nên cứng cơm, độ bạc bụng lớn, dễ bị gãy khi xay xát làm tỷ lệ gạo nguyên thấp, nhất là canh tác trong vụ Hè Thu và giá trị thương phẩm thấp nên Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khuyến cáo chỉ nên trồng 10% diện tích. Hiện diện tích lúa IR 50404 chỉ trên dưới 15%/tổng diện tích trồng lúa ở đồng bằng sông Cửu Long.
Như vậy, khi nói đến chất lượng gạo phải đề cập đến các giống lúa phản ảnh đúng chất lượng gạo Việt Nam và có sức cạnh tranh tốt trên thị trường như OM 5451, Đài thơm 8... nằm trong nhóm 23 chủng loại gạo thơm được phép xuất khẩu vào thị trường EU theo EVFTA.

QUANG TRÍ

BN 1347 bị lây nhiễm Covid-19 từ bao giờ?

BN 1347 bị lây nhiễm Covid-19 từ bao giờ?

Trong lịch trình di chuyển dày đặc của BN1347, đáng chú ý,  ngày 16/11-25/11, bệnh nhân này đã nghỉ trưa tại phòng trọ cùng BN1342 (tiếp viên hàng không) tại quận Tân Bình...