Thời sự

Lúa IR 50404 và vai trò dự trữ lương thực

Quang Trí
BizLIVE - Hiện nay, giá gạo IR 50404 trên thị trường nội địa đang ở mức 10.000 đồng/kg, giá chào xuất khẩu là 440 USD/tấn, đây là mức giá rất cao đối với gạo IR50404.
Lúa IR 50404 và vai trò dự trữ lương thực
Ảnh minh họa.
Gạo IR 5040 được làm ra từ lúa IR 50404 – giống lúa này do Viện Nghiên cứu Lúa quốc tế (IRRI) tặng. Lúa IR 50404 từ khi “sinh ra” đã được gắn cho cái mác “gạo của người nghèo” nhưng hiện đang đứng ở mức giá rất cao, nếu không muốn nói là cao nhất trong lịch sử của loại lúa này.
Sở dĩ giá gạo IR 50404 trên thị trường nội địa được đẩy lên cao chót vót là do Tổng cục Dự trữ nhà nước (Tổng cục) đề nghị dừng xuất khẩu gạo IR 50404 để mua dữ trữ. 
Theo Tổng cục, do 2 loại gạo IR 50401 và IR 50404 vụ Đông Xuân 2020 còn tồn kho rất mỏng, trong khi các doanh nghiệp xuất khẩu, các địa phương dự trữ và dự trữ quốc gia cũng có nhu cầu mua nhập kho các loại gạo này, nếu tiếp tục cho xuất khẩu hai loại gạo này thì Tổng cục sẽ khó hoàn thành nhiệm vụ mua gạo theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ giao.
Hiện nay, giá gạo IR 50404 trên thị trường nội địa đang ở mức 10.000 đồng/kg, giá chào xuất khẩu là 440 USD/tấn, đây là mức giá rất cao đối với gạo IR50404.
Theo ông Đinh Văn Sơn, Giám đốc Công ty CP Lương thực Cao Lạng Chi nhánh tại Đồng Tháp - chuyên cung cấp gạo cho Cục Dự trữ nhà nước cho biết: "Dù chưa có lệnh cho xuất khẩu trở lại nhưng mấy hôm nay tình hình giá gạo IR50404 tại Đồng Tháp diễn biến rất nhanh và chưa có dấu hiệu dừng lại.
Nguyên nhân là do nguồn lúa IR50404 ở Campuchia đưa về Việt Nam với số lượng rất khiêm tốn, trong khi nhu cầu thị trường nội địa đối với loại gạo này là rất lớn, các kho gạo chợ mỗi ngày thu mua vài ngàn tấn thì làm sao thị trường hạ nhiệt cho được!".
Tại chợ gạo Cái Bè và Sa Đéc có cửa hàng gạo Nguyên Loan, Hiệp Thành, Ngọc Đài… vẫn mua đều hàng ngày, giá nào họ cũng mua. Hiện nay, giá gạo IR50404 nguyên liệu là 8.300 đồng/kg, gạo thành phẩm là 10.000 đồng/kg, so với đầu năm đã tăng lên 2.500 đồng/kg.
Ông Sơn cho biết, lượng gạo mua dự trữ quốc gia trong năm 2020 là 300 nghìn tấn bao gồm lúa và gạo, nhưng đến nay kế hoạch mua dự trữ trong năm 2020 vẫn chưa mua xong.
Công ty trúng thầu cung cấp gạo cho Cục Dự trữ nhưng đến nay công ty vẫn chưa ký hợp đồng nên cũng chưa giao hàng. Nguyên nhân là do lúc bỏ thầu thì giá gạo thấp nhưng đến khi thực hiện thì giá gạo trên thị trường tăng mạnh, các đơn vị mà công ty đặt hàng tuy có giao nhưng vẫn chưa đủ số lượng.
Hiện nay giá gạo IR 50404 trên thị trường là 10.000 đồng/kg, so với giá công ty bỏ thầu với Cục Dự trữ thì hiện đang lỗ khoảng 1.500 đồng/kg.
Trước đây, giống lúa IR 50404 được nông dân ĐBSCL sản xuất nhiều năm trên diện rộng khoảng 30%, có nơi lên tới 40% tổng diện tích sản xuất của vùng, vì giống này có thời gian sinh trưởng ngắn, 90-95 ngày khi gieo sạ thẳng, năng suất cao, dễ canh tác, nhẹ phân, khả năng quang hợp nhanh nên không bị lép hạt, có thị trường cho nhà sản xuất bún, bánh tráng...
Tuy nhiên, nhược điểm là gạo có hàm lượng amylose cao nên cứng cơm và độ bạc bụng lớn, không thích hợp với thị hiếu quốc tế, dễ bị gãy khi xay xát, làm tỷ lệ gạo nguyên thấp, nhất là canh tác trong vụ Hè Thu và giá trị thương phẩm rất thấp. Do vậy, Bộ NN-PTNT khuyến cáo giảm diện tích lúa IR 50404 chỉ duy trì trên dưới 10%. 
“Hiện nay, gạo IR 50404 được xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản và châu Úc rất nhiều, họ nhập khẩu gạo IR50404 về để làm bột. Nhật Bản không được phép nhập khẩu gạo nhưng nhập khẩu bột gạo của Việt Nam chủ yếu là bột gạo IR 50404.
Còn tại thị trường trong nước rất ít người tiêu dùng chọn mua gạo IR 50404, vì vậy, tôi thật sự không hiểu Tổng cục nghĩ sao lại quyết định mua gạo IR50404 để dự trữ nhà nước cho dân mình ăn, vì đây là loại gạo bạc bụng ăn rất cứng cơm”, GS.TS. Võ Tòng Xuân thắc mắc. 
Đối với đề xuất giữ lúa IR 50404 lại để làm dự trữ nhà nước của Tổng cục Dự trữ nhà nước theo ông Xuân là không hợp lý, vì từ trước đến nay nhà nước không có chủ trương trồng giống lúa này và Tổng cục lại không hề đặt hàng với nông dân trồng lúa này. Trong khi có rất nhiều giống lúa cho gạo ngon hơn gạo IR50404, tại sao nhất thiết phải mua gạo IR50404 để dự trữ quốc gia? 
Theo ông Xuân, Việt Nam mà đặc biệt là khu vực ĐBSCL được thiên nhiên ưu đãi thích hợp cho sản xuất lúa gạo nên không phải lo sợ thiếu gạo ăn. Vì ở ĐBSCL chỉ khoảng 3 tháng rưỡi đã có một vụ lúa, nên Việt Nam sẽ không quá lo thiếu lương thực, vùng đất chúng ta dành cho trồng lúa là phía Bắc của tỉnh An Giang, Đồng Tháp và Long An - đây là những vùng đất tiếp giáp Campuchia - nơi đầu nguồn sông Cửu Long luôn có nước ngọt.
Hệ thống kênh lấy nước từ sông Cửu Long vào vùng lúa cao sản, năng suất cao này bảo đảm quanh năm luôn có nước ngọt để trồng lúa, do vậy, vùng đất này không bao giờ bị hạn mặn làm ảnh hưởng đến cây lúa.

QUANG TRÍ

Trái cây rộ mùa, rớt giá

Trái cây rộ mùa, rớt giá

Miền Tây đang vào mùa thu hoạch rộ nhiều loại trái cây như chôm chôm, dâu, măng cụt, sầu riêng… nhưng sức tiêu thụ một số loại trái cây yếu, nhà vườn mòn mỏi chờ thương...