Thế giới

Có đáng lo ngại khi Mỹ và Trung Quốc không tham gia sáng kiến vắc xin Covid-19 toàn cầu?

Ngọc Diệp
BizLIVE -

Hiện có 156 nước và vùng lãnh thổ tham gia vào chương trình, tuy nhiên, Trung Quốc và Mỹ đều đang đứng ngoài sáng kiến này, ít nhất ở hiện tại.

Có đáng lo ngại khi Mỹ và Trung Quốc không tham gia sáng kiến vắc xin Covid-19 toàn cầu?
Ảnh: Bloomberg
Sáng kiến phát triển và triển khai tiêm chủng vắc xin Covid-19 trên diện rộng trên khắp thế giới đang bước dần sang giai đoạn tiếp theo. 
Hiện có 156 nước và vùng lãnh thổ tham gia vào chương trình, tuy nhiên, Trung Quốc và Mỹ đều đang đứng ngoài sáng kiến này, ít nhất ở hiện tại, theo phân tích của Bloomberg trong bài báo mới đây.
MỸ VÀ TRUNG QUỐC CHỌN ĐỨNG NGOÀI COVAX
Trong khi Trung Quốc không trong danh sách này, chính phủ của 38 nước khác dự kiến sẽ ký thông qua chính sách tham gia vào sáng kiến vắc xin của Covax trong những ngày tới, theo tuyên bố của Gavi – Liên minh vắc xin. 
Nhóm dẫn đầu nỗ lực phát triển vắc xin toàn cầu có tên Covax hiện đang hợp tác cùng với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên minh chuẩn bị cho đại dịch toàn cầu. Mỹ đã công bố sẽ không tham gia chương trình vắc xin này. 
Nhóm các nước tham gia vào liên minh vắc xin Covid-19 đặt mục tiêu sẽ cố gắng có khoảng 2 tỷ liều vắc xin trước thời điểm cuối năm 2021, đồng thời ban đầu tập trung vào những người làm việc trong ngành Y cũng như người có rủi ro bệnh tật cao. 
Bất chấp việc Trung Quốc chưa đưa ra lập trường rõ ràng và phía Mỹ từ chối tham gia, các nhà tổ chức đang cố gắng đẩy nhanh việc bảo vệ thế giới khỏi tình trạng virus Covid-19 lây lan mạnh cũng như số lượng người tử vong do Covid-19 trên toàn cầu tiến gần sát đến con số 1 triệu. 
Cho đến nay, Bắc Kinh chủ yếu tập trung vào việc trao đổi các hợp đồng vắc xin dựa trên cơ sở song phương. Theo những người tổ chức, việc Trung Quốc ký kết tham gia Covax (nếu khả năng đó xảy ra) có thể coi như một cách Trung Quốc cải thiện hình ảnh của nước này trên khắp thế giới liên quan đến việc Trung Quốc xử lý đại dịch cũng như bù lấp vào chỗ trống khi phía Mỹ không tham gia.
Nhiều nước trên thế giới trong đó có Mỹ hiện đang có những thỏa thuận riêng trong việc phát triển vắc xin, điều này không khỏi khiến nhiều chuyên gia lo ngại các khu vực nghèo hơn sẽ bị bỏ lại phía sau.
Gavi và các đối tác đặt kế hoạch cho phép các nước đã đặt mua vắc xin cơ hội phòng ngừa rủi ro khi mà các loại vắc xin khác không thành công. Chương trình này giúp mang đến hỗ trợ quan trọng cho những nước nghèo mà bình thường không đủ điều kiện để mua vắc xin, ngoài ra, chương trình cũng giúp đỡ cho các nước giàu có hơn chưa thể dàn xếp được với các nhà cung cấp.
NƯỚC MỸ ĐANG Ở ĐÂU?
Chương trình nhắm đến việc ưu tiên cho người làm việc trong ngành Y các nước cũng như mở rộng cung cấp vắc xin cho khoảng 20% dân số thế giới. Covax cũng có kế hoạch sử dụng sức mạnh tổng hợp để đàm phán được giá vắc xin cạnh tranh nhất từ nhà sản xuất. 
Theo nhiều chuyên gia ngành y tế, những nỗ lực không đồng đều và đầy đủ trong việc phát triển vắc xin sẽ khiến cho virus Covid-19 ngày một lây lan mạnh hơn, kết quả mọi người đều phải chịu thiệt hại như nhau.
Dù rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã từ chối gia nhập Covax, nhiều chuyên gia thuộc Gavi và CEIP nhấn mạnh rằng mỹ đang đầu tư rất nhiều tiền vào phát triển nghiên cứu, phát triển và sản xuất vắc xin Covid-19, việc làm này của Mỹ có thể tạo ra nhiều ảnh hưởng trên toàn cầu.
Trong khi chương trình nói chung nhằm tính đến việc đảm bảo vắc xin cho một số nước có thu nhập trung bình và thu nhập thấp không đủ khả năng trả tiền vắc xin cùng thời gian với các nước giàu, thế nhưng không chỉ vắc xin mà còn là câu chuyện tài chính. Gavi cho biết 92 nước thu nhập thấp và trung bình này hoàn toàn có thể xin hỗ trợ thông qua thỏa thuận tài chính huy động được 700 triệu USD tính trong tổng số 2 tỷ USD trước thời điểm cuối năm nay.
CEO của Gavi trong khi đó khẳng định sẽ cần thêm nhiều vốn để hỗ trợ các nước nói trên mua vắc xin: “Đây là khoảng thời gian khó gọi vốn xét đến tình hình kinh tế trên toàn cầu. Tôi lạc quan thận trọng nhưng chắc chắn thay đổi tạo ra sẽ rất lớn”.

NGỌC DIỆP