Bước chuyển của thị trường trái phiếu Chính phủ

Bước chuyển của thị trường trái phiếu Chính phủ

Tuấn Việt
BizLIVE - Hiện nay vốn huy động mới chủ yếu là vốn trung và dài hạn do không phát hành trái phiếu dưới 5 năm và không vay thêm từ các tổ chức tài chính quốc tế.
Như BizLIVE đã đề cập ở bản tin trước, mới đây, Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã ban hành Công văn số 233/KBNN-QLNQ thông báo kế hoạch đấu thầu TPCP trong quý 1/2021. Theo đó, kế hoạch đấu thầu TPCP trong quý 1/2021 có tổng mức phát hành là 100.000 tỷ đồng, tăng mạnh 40.000 tỷ so với mức 60.000 tỷ cùng kỳ năm ngoái.
Còn theo thông tin mới nhất, tính đến ngày 20/01/2021, tổng khối lượng trái phiếu chính phủ (TPCP) đã phát hành là 16.000 tỷ đồng. Trong đó, kỳ hạn phát hành TPCP bình quân năm 2021 đạt 16,17 năm. Lãi suất phát hành TPCP bình quân năm 2021 là 2,49%/năm.
Cụ thể khối lượng phát hành kỳ hạn 5 năm dự kiến là 5.000 tỷ đồng; kỳ hạn 7 năm là 5.000 tỷ đồng; kỳ hạn 10 năm là 35.000 tỷ đồng; kỳ hạn 15 năm là 35.000 tỷ đồng; kỳ hạn 20 năm là 10.000 tỷ đồng và kỳ hạn 30 năm là 10.000 tỷ đồng.
Nói không với trái phiếu kỳ hạn ngắn
Mới đây, trong một hội nghị tổng kết với ngành tài chính, nhìn lại kết quả điều hành của ngành trong năm 2020, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết ông có thể “thở phào” với kết quả thu ngân sách và ổn định kinh tế vĩ mô.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cũng khẳng định, 2020 là một năm “đầy vất vả chông gai nhưng rất đáng tự hào” khi các chỉ tiêu về tài chính – ngân sách trong 5 năm qua đã hoàn thành tất cả các mục tiêu cơ cấu thu - chi, tỷ lệ huy động, bội chi, nợ công… như Nghị quyết 25 của Quốc hội.
Trong đó, công tác huy động vốn đạt kết quả khả quan, kỳ hạn TPCP ngày càng dài hơn (năm 2020 là 13,94 năm, tăng 0,5 năm so với năm 2019), lãi suất ngày càng hạ (năm 2020 bình quân là 2,86%/năm, năm 2019 là 4,51%/năm).
Nếu so với 10 năm trước, kỳ hạn phát hành TPCP phủ năm 2020 đã dài gấp trên 3,5 lần so với năm 2011 (từ mức 3,9 năm năm 2011 lên bình quân 13,94 năm 2020). Nhờ đó đã nâng kỳ hạn nợ bình quân danh mục của TPCP thời điểm cuối năm 2020 lên 8,42 năm, dài gấp gần 5 lần so với thời điểm cuối năm 2011 (1,84 năm).
Trong khi đó, lãi suất huy động bình quân cũng giảm mạnh, từ mức 12,01% bình quân năm 2011, xuống còn khoảng 2,86% năm 2020.
 
Nhìn lại lịch sử thị trường TPCP, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết giai đoạn 2013-2014, tình hình tài chính trong nước gặp nhiều khó khăn. Thời điểm đó, Chính phủ phải phát hành trái phiếu với kỳ hạn chỉ 2-3 năm, lãi suất lên tới 11-12%/năm, có món phải phát hành với lãi suất 13%/năm.

Bằng việc tổ chức tái cơ cấu danh mục nợ, hoán đổi TPCP kỳ hạn ngắn sang kỳ hạn dài, qua đó Bộ Tài chính đã giúp kéo dài kỳ hạn còn lại, giảm áp lực trả nợ, cắt đỉnh nợ cho NSNN.

Từ 2016 tới nay, thị trường TPCP ghi nhận chuyển biến lớn theo xu hướng tăng kỳ hạn phát hành nhưng giảm mạnh lãi suất cho vay. Và hiện nay, Chính phủ có thể phát hành trái phiếu với kỳ hạn dài và lãi suất thấp gấp nhiều lần.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, từ năm 2016 đến nay đã thực hiện hoán đổi gần 6 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ đang lưu hành, trong đó 50% được kéo dài thời hạn từ 5,9 năm lên 25,4 năm (tăng 4,3 lần), 50% còn lại từ 1,17 năm lên 13,09 năm (tăng 11,2 lần).

Báo cáo tổng kết năm 2020 của Bộ Tài chính cho thấy, cơ quan này đã sử dụng rất tích cực công cụ phát hành TPCP để bù đắp bội chi và trả nợ gốc. Trong đó, vốn huy động mới chủ yếu là vốn trung và dài hạn do không phát hành trái phiếu dưới 5 năm và không vay thêm từ các tổ chức tài chính quốc tế (WB, ADB....).
Năm 2020, với 193 đợt phát hành TPCP thành công, Kho bạc Nhà nước đã huy động được 323.952 tỷ đồng, hoàn thành 108% kế hoạch điều chỉnh của năm.
Là một năm chứa đựng nhiều yếu tố bất ngờ, với tâm điểm là đại dịch Covid-19 bùng phát, tuy nhiên năm 2020 quy mô và thanh khoản trên thị trường TPCP vẫn tiếp tục tăng trưởng. Giá trị giao dịch bình quân phiên đạt 10.270 tỷ đồng/phiên, tăng 13,73% so với năm 2019. Quy mô niêm yết trái phiếu Chính phủ tính đến ngày 31/12/2020 đạt hơn 1,35 triệu tỷ đồng, tăng 17,39% so với năm 2019.
Gần 324 nghìn tỷ đồng được huy động qua phát hành TPCP trong năm 2020

TUẤN VIỆT

Giá vàng SJC tiếp tục đi xuống

Giá vàng SJC tiếp tục đi xuống

Giá vàng trong nước tiếp tục được điều chỉnh giảm theo đà thế giới. Dù vậy, khoảng cách giá giữa hai thị trường vẫn đang ở mức cao.