Kinh doanh

Quan điểm: Lo ngại giá điện mới sẽ đẩy giá cả hàng hoá tăng trong 2 năm tới?

TS.Bùi Trinh
BizLIVE - Bộ Công Thương cho biết đã phối hợp với Tổng cục Thống kê tính toán cho thấy việc tăng giá điện 8,36% sẽ làm giảm GDP 0,22% và làm CPI tăng thêm 0,29%.
Quan điểm: Lo ngại giá điện mới sẽ đẩy giá cả hàng hoá tăng trong 2 năm tới?
Ảnh minh họa.
Năng suất lao động cao mà kinh doanh lại lỗ?
Bộ Công Thương đã chính thức cho áp dụng tăng giá bán lẻ điện bình quân thêm 8,36%, thời gian tăng giá là trong nửa cuối tháng 3/2019. Như vậy, sau hơn 2 năm giữ ổn định, với mức tăng 8,36%, giá bán lẻ điện bình quân sẽ tăng lên 1.864,49 đồng/kWh…
Bộ Công Thương lý giải việc tăng giá điện là ngành điện đã thua lỗ do chi phí đầu vào và lỗ do chênh lệch tỷ giá còn treo lại từ những năm trước.
Đến đây có mấy câu hỏi đặt ra: Số liệu về năng suất lao động của Tổng cục Thống kê cho thấy có hai ngành có năng suất lao động cao hơn gấp nhiều lần năng suất chung của nền kinh tế, đó là ngành khai thác khoáng sản và ngành sẩn xuất và phân phối điện.
Ngành khai khoáng là đầu vào cơ bản của ngành điện và ngành điện là đầu vào thiết yếu của nền kinh tế. Chẳng hạn, ngành điện năm 2010 năng suất lao đông cao gấp 11,5 lần năng suất chung, đến năm 2017 năng suất lao động của ngành này tăng cao gấp 15,1 lần năng suất lao động bình quân chung của nền kinh tế.
Ngành khai khoáng năng suất cao gấp hơn 19 lần năng suất bình quân của nền kinh tế
Năng suất lao động của ngành điện, than từ 2010 - 2017 - Nguồn: Tác giả, TCTK.  
Năng suất lao động được Tổng cục Thống kê tính toán bằng cách lấy giá trị tăng thêm theo giá cơ bản chia cho số lao động. Khi năng suất lao động của 2 ngành này luôn cao bất thường so với năng suất lao động bình quân chung có thể thấy giá trị gia tăng của 2 ngành này rất lớn, mà giá trị gia tăng theo giá cơ bản được cấu thành bởi 2 yếu tố: Thu nhập của người lao động (lương và các khoản thu nhập khác) và thặng dư sản xuất.
Như vậy, một trong hai yếu tố hoặc cả hai yếu tố trên đều có năng suất rất cao so với mặt bằng chung của nền kinh tế.
Một điều đáng băn khoăn, bao trùm lên hai ngành này là Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam (KTV), hai tập đoàn này đều là tập đoàn Nhà nước thuộc Bộ Công Thương quản lý, trong khi khoáng sản, tài nguyên là tài sản của Nhà nước, nhưng cả KTV và EVN lại luôn kêu lỗ?
Sản phẩm của KTV (than) là đầu vào của EVN, KTV nâng giá do thua lỗ, EVN nâng giá cũng do lỗ, cách làm này về bản chất là cuối cùng người tiêu dùng phải gánh.
Một vấn đề nữa là lỗ do chênh lệch tỷ giá của EVN là gì? Vấn đề này liên quan đến sự minh bạch các yếu tố cấu thành giá điện. Tại sao EVN không lập quỹ dự phòng rủi ro trong đó có rủi ro về tài chính như lỗ do tỷ giá? EVN đã chi hết cả lợi nhuận mà không để dự phòng, liệu có đúng với nguyên tắc tài chính?
GDP sẽ giảm 0,22% do tăng giá điện
Bộ Công Thương cho biết đã phối hợp với Tổng cục Thống kê tính toán cho thấy việc tăng giá điện 8,36% sẽ làm giảm GDP 0,22% và làm CPI tăng thêm 0,29%.
Tính toán của người viết cũng cho ra kết quả gần như vậy (GDP giảm 0,25% và CPI tăng 0,24%). Tuy nhiên cách tính này mới là ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và giá cả, vì khi thu nhập giảm đi giá cả tăng lên sẽ dẫn tới cầu tiêu dùng giảm, khi cầu tiêu dùng giảm kéo theo giá trị sản xuất của nền kinh tế giảm, tổng giá trị tăng thêm và GDP tiếp tục giảm, giá tiêu dùng tăng trong những chu kỳ sản xuất tiếp theo, thông thường khoảng từ một năm rưỡi đến 2 năm mới tạo ra mặt bằng giá mới và không còn chịu tác động nữa.

TS.BÙI TRINH

7 món đồ không nên mua dịp Black Friday

7 món đồ không nên mua dịp Black Friday

TV, đồ nội thất, quần áo mùa đông… thường được giảm giá sâu nhất vào tháng 12 hoặc tháng 1 năm sau, vì vậy không cần phải vội mua vào dịp Black Friday.