Kinh doanh

Ảnh hưởng Covid-19, 2020 sẽ là năm lần đầu tiên xuất khẩu gỗ và sản phẩm từ không tăng trưởng!

Quang Trí
BizLIVE - Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, từ 1/3 - 15/3/2020, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 485,40 triệu USD, lũy kế từ 1/1 – 15/3/2020, đạt 2,07 tỷ USD, tăng 13,8% so với cùng kỳ 2019.
Ảnh hưởng Covid-19, 2020 sẽ là năm lần đầu tiên xuất khẩu gỗ và sản phẩm từ không tăng trưởng!
Hoạt động sản xuất tại công ty Vinafor Saigon.
Kết quả này cho thấy xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ chưa bị ảnh hưởng bởi Covid-19. Tuy nhiên, theo chia sẻ của doanh nghiệp “do ngành gỗ luôn có độ trễ nhất định, cho nên khi nhìn vào báo cáo chúng ta thấy kết quả đẹp, nhưng ít ai hiểu quá trình sản xuất của ngành gỗ cần nhiều công đoạn, và đòi hỏi đơn đặt hàng phải đi trước từ 3 - 6 tháng thì doanh nghiệp mới dám nhận hàng”.
Covid-19 tác động lên các thị trường xuất khẩu chính 
Ông Tô Ngọc Ngời, Tổng giám đốc Công ty CP Sản xuất và Xuất nhập khẩu Lâm sản Sài Gòn (Vinafor Saigon) cho biết, đặc thù của ngành gỗ là trước khi xuất hàng, khách hàng phải đặt hàng trước từ 3 - 6 tháng, và xuất khẩu gỗ trong hơn 2 tháng qua có sự tăng trưởng là nhờ các đơn hàng của năm 2019. Đến khi dịch bệnh bùng phát ở Hàn Quốc, một số doanh nghiệp làm hàng đi thị trường này bắt đầu gặp khó, tháng 2 dịch xảy ra ở một số nước châu Âu nhưng chỉ ở một số vùng nên tác động chưa nhiều.
Đầu tháng 3, doanh nghiệp làm hàng đi châu Âu nhận được thông báo từ khách hàng tạm thời chưa nhận hàng cho các đơn hàng đã ký, và chậm thanh toán tiền hàng do nhân viên nghỉ tránh dịch, trong khi đó, các doanh nghiệp xuất khẩu phải đợi qua mùa dịch mới có thể ký các đơn hàng mới. 
Từ ngày 11/3, khi WHO tuyên bố đại dịch toàn cầu, một số hợp đồng xuất khẩu có ghi điều khoản “dịch bệnh là trường hợp bất khả kháng nên khách hàng có thể hủy ngang”, đã có nhiều khách hàng gọi điện thoại cho doanh nghiệp yêu cầu tạm dừng giao hàng và chưa đặt hàng mới. Trong 2 tuần đầu của tháng 3, tuy có một số doanh nghiệp vẫn còn xuất được nhưng đến giữa tháng 3 hoạt động xuất hàng đã chững lại mà không có đơn hàng mới. 
Đồng quan điểm, ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ các tháng đầu năm tăng 13,8% so với cùng kỳ, một phần là nhờ các đơn hàng của năm 2019 của các doanh nghiệp còn lại. Tuy xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tăng, nhưng có thể từ 3 - 6 tháng tới, giá trị xuất khẩu chung sẽ giảm đáng kể bởi tác động của dịch Covid-19, do một số mặt hàng xuất khẩu có sự biến động mạnh.
Trong khi đó, các doanh nghiệp nhập khẩu khẩu gỗ nguyên liệu cung ứng cho các nhà máy cũng gặp khó khăn, vì “văn hóa” bán gỗ là không lấy tiền liền, doanh nghiệp không xuất hàng được nên chưa có tiền trả cho bên bán, dẫn đến câu chuyện hàng hóa bị ứ đọng, chi phí phát sinh. Vì vậy, các doanh nghiệp gỗ kiến nghị Nhà nước hỗ trợ.
Thứ nhất, đưa doanh nghiệp gỗ vào hệ thống các doanh nghiệp được hỗ trợ tích cực bằng cách giảm lãi suất vay ngân hàng từ 50% trở lên, vì ngành gỗ dùng rất nhiều nhân công, hàng chưa xuất nhưng các chi phí khác vẫn phải trả nên phí tài chính bị đội lên, doanh nghiệp kham không nổi các khoản: lãi vay, phí đầu tư, lương công nhân,… 
Thứ hai, doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng của nhà nhập khẩu, đồ gỗ nội thất không phải là sản phẩm thiết yếu và hiện nay các thị trường chính xuất khẩu là Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản .... đang oằn mình chống dịch nên không có đơn hàng mới và không biết đến khi nào khách sẽ đặt hàng nên doanh nghiệp phải cho một số công nhân nghỉ việc. 
Lo thiếu công nhân làm việc!
Nỗi lo lớn nhất của doanh nghiệp là khi quay lại sản xuất sẽ thiếu công nhân, nhằm giữ chân công nhân, doanh nghiệp phải trả cho họ mức lương cơ bản để đảm bảo đời sống, nhưng lại là gánh nặng của doanh nghiệp. Để tránh thiệt hại cho đôi bên, trước mắt doanh nghiệp khuyến khích người lao động đi làm cách nhật và hưởng lương cơ bản, hoặc thuyết phục họ tìm việc làm tạm thời, chờ công ty hoạt động đi làm lại. 
“Cái lo lắng nhất của doanh nghiệp khi dịch bệnh đi qua không phải là không có khách hàng mà là không có công nhân, vì trong thời gian nghỉ họ có thể chuyển đổi ngành nghề, hoặc các lĩnh vực khác. Song, nỗi lo mất công nhân không lớn bằng nỗi lo không có tiền duy trì đảm bảo đời sống của họ đúng theo luật định”, ông Ngời chia sẻ.
Phạm vi ảnh hưởng của dịch Covid-19 lên ngành gỗ và chế biến gỗ là rất lớn, tại các thị trường chính xuất khẩu dịch bệnh đang diễn biến rất phức tạp, tác động đến khả năng giao nhận, phân phối và tiêu thụ. Nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đủ sức “đề kháng” trong mùa dịch và duy trì được lực lượng công nhân, bên cạnh đề nghị giảm lãi suất vay ngân hàng, các doanh nghiệp còn kiến nghị Chính phủ xem xét hoàn thuế xuất khẩu nhanh, giãn tiền thuê đất, giãn các loại bảo hiểm cho người lao động, phí công đoàn... 
“Dự đoán có thể trước tháng 6 dịch bệnh sẽ được kiểm soát và đẩy lùi, nhưng để nền kinh tế hồi phục lại và người tiêu dùng nghĩ đến việc mua các sản phẩm gỗ nội thất sẽ phải mất thêm 3 tháng nữa, phải đến cuối quý III đầu quý IV, doanh nghiệp mới có đơn hàng mới, vì ngành gỗ luôn có độ trễ nhất định, đòi hỏi đơn đặt hàng phải đi trước từ 3 - 6 tháng”, ông Ngời cho biết. 
Năm 2020 có thể là một năm lịch sử không tăng trưởng của ngành gỗ, bởi các vụ việc khởi xướng chống lẩn tránh thuế và chống bán phá giá và dịch Covid-19 đang là những thách thức lớn đối với ngành.

QUANG TRÍ