Thế giới

Nhiều khu vực của Tây Nguyên “thay da đổi thịt” nhờ các sáng kiến giảm nghèo bền vững

Ngọc Diệp
BizLIVE -

Dự án giảm nghèo Tây Nguyên đã mang đến cách trồng trọt, canh tác và cải thiện chóng mặt chất lượng hạ tầng giúp kết nối các thôn bản.

Nhiều khu vực của Tây Nguyên “thay da đổi thịt” nhờ các sáng kiến giảm nghèo bền vững
Người dân hạnh phúc khi được đi trên những con đường mới
Năm nay, việc lên nương với cô bé Y Xả dân tộc Ca Dong, ở thôn DakNhoong, xã DakNhoong, huyện Dakglei, tỉnh Kontum đã dễ dàng hơn rất nhiều nhờ cây cầu mới xây. 
Ước mơ 5 năm trước của cô học sinh lớp 10 trường Phổ thông Dân tộc nội trú huyện Đăk Glei đã trở thành hiện thực. Với cây cầu treo mới, gia đình em cũng như người dân trong thôn đang tin tưởng nhiều hơn về mùa vụ thuận lợi hơn, mang lại nguồn thu nhập cao.
 Người dân trong thôn giờ đã có thể đi lại bằng cây cầu mới chắc chắn khang trang được xây dựng trong khuôn khổ Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên
Còn với chị Hồ Thi Hen, dân tộc Ca Dong, hiện đang sống tại xã Trà Vinh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, cuộc sống của gia đình chị giờ đã khác xưa rất nhiều. Trước đây, do còn thiếu hiểu biết về dinh dưỡng và cũng bởi gia đình quá nghèo khó, chị chẳng bao giờ biết đến việc phải cho con ăn như thế nào để đủ chất nên cháu còi cọc chậm lớn. 
Nhờ tham gia vào dự án phát triển sinh kế, nuôi vịt xiêm và hỗ trợ dinh dưỡng, giờ đây không những gia đình có được đàn vịt để đẻ trứng bán mang lại thu nhập mà chính bữa ăn của con chị hàng ngày cũng được cải thiện nhiều.
Không chỉ giúp ích cho những người tham gia vào Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên, ngay cả những người trưởng nhóm, người trực tiếp được đào tạo về phát triển sinh kế, cũng được hưởng lợi rất nhiều tự dự án này. 
 Ông Phạm Văn Đẽ đang hướng dẫn, chia sẻ kiến thức về phương thức canh tác mới cho các hộ dân thuộc nhóm của ông quản lý
Ông Phạm Văn Đẽ tại thôn Trà Nô, xã Ba Tô, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi là một trường hợp như vậy. Trồng chuối vốn là nghề nhiều năm của gia đình ông, tuy nhiên với cách canh tác cũ, trồng theo mô hình nhỏ lẻ, không dùng phân bón, năng suất rất thấp khiến cho thu nhập thường xuyên chỉ ở mức thấp, cuộc sống rất khó khăn. 
Từ khi tham gia Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên, được học cách canh tác mới, người nông dân đã trồng được nhiều chuối hơn, chuối sai quả và quả to hơn cũng như được trồng xen với cây dứa. Cây chuối được bón phân và được trồng theo quy trình đào lỗ – phát ruộng – trồng cây – chăm sóc. Người nông dân được phát tài liệu tập huấn dạng sách ảnh để người dân có thể xem nếu không biết chữ. 
Vào mỗi mùa vụ, người nông dân nhận được 315 cây giống, sau quá trình trồng theo phương thức canh tác mới, hơn 200 cây sống sót, và cuối cùng thu hoạch được 80% trong số cây đã trồng. Mỗi buồng chuối người dân bán 45 nghìn, với 200 buồng chuối thu về, người dân có thu nhập 9 triệu đồng. Người nọ chỉ cho người kia, nhờ vậy mọi người đều có thu nhập cao hơn và có ý thức thoát nghèo mạnh mẽ hơn. 
Dự án Giảm nghèo Khu vực Tây Nguyên (GNTN) được thực hiện tại 130 xã thuộc 26 huyện khó khăn nhất của 6 tỉnh Đắk Nông, Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, Quảng Nam và Quảng Ngãi trong giai đoạn 2014 – 2019 với mục tiêu nâng cao mức sống của các hộ gia đình trong vùng dự án thông qua cải thiện cơ hội sinh kế.
Tổng kinh phí của dự án là 165 triệu USD, trong đó vốn vay từ Ngân hàng Thế giới là 150 triệu USD (chiếm 90% tổng vốn của Dự án); vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam ước tính là 15 triệu USD (chiếm 10% tổng vốn của Dự án). Đến tháng 10/2019, Dự án đã điều chỉnh cắt giảm 15.866.000 USD (tương đương 11,5 triệu SDR) từ tổng số khoản vay.
Cơ cấu hợp phần của Dự án: Dự án gồm bốn Hợp phần như sau: (i) Hợp phần 1: Phát triển CSHT cấp xã và thôn/buôn, (ii) Hợp phần 2: Phát triển sinh kế bền vững, (iii) Hợp phần 3: Phát triển CSHT kết nối cấp huyện; Nâng cao Năng lực và Truyền thông, (iv) Hợp phần 4: Quản lý Dự án.
 Buôn Đôn, Đak Lak trước đây
Nói về mục tiêu của Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên, ông Trần Ngọc Hùng, Vụ trưởng Vụ Lao động Văn hóa Xã hội – Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nguyên Giám đốc Ban điều phối trung ương Dự án giảm nghèo khu vực Tây Nguyên cho biết: “Để giải quyết những thách thức mà Tây Nguyên đang phải đối mặt, dự án giảm nghèo Tây Nguyên đã được thiết kế thành một kết cấu can thiệp tổng thể bao gồm phát triển cơ sở hạ tầng, thôn và buôn; phát triển sinh kế bền vững; phát triển cơ sở hạ tầng kết nối cấp huyện và quản lý dự án. Các yếu tố này có mối quan hệ hữu cơ, hỗ trợ lẫn nhau để đạt mục tiêu cao nhất của dự án đó là giảm nghèo bền vững”.
Con đường nội buôn xã Epri, Eawer, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đak Lak những ngày của năm 2019 đã khác hẳn so với cách đây 5 năm trước khi Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên được triển khai. Không còn nữa những con đường đất ngày nắng sạt lún ngày mưa sình lầy, giờ đây, người ta có thể nhìn thấy nhiều nụ cười rạng rỡ của người dân khi được đi trên những con đường mới được xây dựng. Không những đi lại thuận tiện hơn, hoạt động vận chuyển các loại hàng hóa, phân bón hoặc chăm sóc cây trồng của người dân nhờ vậy cũng thuận lợi hơn rất nhiều. 
Hạ tầng tốt hơn đã mang lại thay đổi rõ nét đến cuộc sống của người dân nơi đây. Anh A Sìn, người dân bản Giang Châu, xã Đăk Ngo, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắc Nông cho biết năng suất cà phê của anh nhờ con đường mới nối thôn bản đã tăng đáng kể. Trước đây năng suất chỉ được 3 tấn/hecta, thế nhưng khi có con đường mới thu được 7 tấn/hecta quả cà phê tươi.
 Buôn Đôn, Đak Lak của năm 2019 sau khi có sự hỗ trợ của Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên
Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên không đặt mục tiêu xây dựng những con đường, hạ tầng có quy mô lớn mà hướng đến việc xây dựng những hạ tầng nhỏ như đường sá, sân phơi để tạo ra ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của bà con thôn bản dân tộc thiểu số. 
Đã có những dự án giảm nghèo được triển khai, nhưng nguy cơ tái nghèo sau khi dự án kết thúc là có thật. Để hạn chế vấn đề này, Dự án Giảm nghèo khu vực Tây Nguyên đã có những định hướng khác biệt.
Ông Trần Duy Đông, Vụ trưởng Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư - Giám đốc Ban điều phối Dự án Trung ương
Ông Trần Duy Đông, Vụ trưởng Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư - Giám đốc Ban điều phối Dự án Trung ương cho biết: “Dự án đã triển khai hơn 5.900 hoạt động sinh kế, trong đó 142.000 người dân được hưởng lợi. Quan trọng nhất, hoạt động sinh kế này đã thay đổi hoạt động nuôi trồng, canh tác của người dân. Từ việc trước đây chưa có thông tin đến việc người dân đã chủ động đầu tư thêm, dự án chỉ hỗ trợ ban đầu. Điều này tạo nên tính bền vững của dự án, kể cả sau khi dự án đã kết thúc.”
Như vậy, so với nhiều dự án giảm nghèo trước đây, Dự án Giảm nghèo khu vực Tây Nguyên đã hỗ trợ bà con từ khâu sản xuất đến khâu vận chuyển sản phẩm, rồi đến cả khâu tiêu thụ sản phẩm và xây dựng hạ tầng đảm bảo cuộc sống sản xuất sinh hoạt bền vững. Không chỉ vậy, năng lực của các cán bộ chức năng tại địa bàn cũng được nâng cao hơn để kể cả khi dự án đã kết thúc, người dân vẫn có trong tay tư liệu sản xuất và hạ tầng hỗ trợ nhằm kiếm được thu nhập nuôi sống bản thân và gia đình.

NGỌC DIỆP