Hàng hóa - Nguyên liệu

Xuất khẩu tôm giảm 12%

Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP), trong 6 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 1,4 tỷ USD, giảm 12% so với cùng kỳ năm 2018.
Xuất khẩu tôm giảm 12% Ảnh minh họa.
Hạ An06:30 26/07/2019
Theo VASEP, giá tôm nguyên liệu giảm, giá xuất khẩu trung bình vẫn ở mức thấp, nhu cầu nhập khẩu giảm từ các thị trường chính, cạnh tranh mạnh từ Ấn Độ, Ecuador là những yếu tố khiến xuất khẩu tôm Việt Nam chưa thể đảo chiều đi lên.
Theo đó tháng 6/2019, giá trị tôm của Việt Nam đạt 293,5 triệu USD, giảm 4,8% so với tháng 6/2018. Trong top 5 thị trường nhập khẩu tôm chính của Việt Nam, xuất khẩu tôm sang Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc đã có dấu hiệu tăng trưởng tuy nhiên xuất khẩu sang EU và Hàn Quốc vẫn giảm mạnh tới hai con số.
Lũy kế 6 tháng đầu năm nay, xuất khẩu sang top 5 thị trường chính đều giảm trong đó xuất khẩu sang Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc giảm ít hơn nhờ tăng trưởng trong tháng 6.
Đối với thị trường EU, trong 6 tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm sang thị trường này đạt giá trị 300,5 triệu USD, giảm 25,9% so với cùng kỳ năm 2018. Trong đó, Anh, Đức, Hà Lan là 3 thị trường nhập khẩu tôm chính trong khối EU đều có sự sụt giảm nhập khẩu tôm từ Việt Nam lần lượt 9,5%, 12,5% và 50,2%.
Tuy nhiên, xuất khẩu tôm của Việt Nam sang EU vẫn có lợi thế trong thời gian tới nhờ Hiệp định Thương mại Việt Nam - EU (EVFTA) đã được ký kết tại Hà Nội vào 30/6/2019.
Theo cam kết trong EVFTA, thủy sản Việt Nam xuất sang EU sẽ được xóa bỏ thuế quan hoàn toàn (trừ cá ngừ đóng hộp và cá viên áp dụng hạn ngạch thuế quan là 11.500 tấn) với lộ trình dài nhất là 7 năm. Riêng mặt hàng tôm sẽ khả quan hơn bởi thuế nhập khẩu vào thị trường này sẽ giảm mạnh từ năm đầu tiên, sau đó giảm dần về 0% trong những năm tiếp theo.
Với những ưu đãi thuế quan và môi trường kinh doanh, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có lợi thế hơn so với nhiều quốc gia cùng xuất khẩu tôm khác như Ấn Độ, Thái Lan trong nửa cuối năm nay.
Ngược lại, xuất khẩu tôm sang Mỹ (thị trường nhập khẩu tôm lớn thứ 3 của Việt Nam) trong tháng 6/2019 đạt gần 64 triệu USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 6 tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm sang thị trường này đạt 250, 4 triệu USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm ngoái. Sau khi sụt giảm liên tục trong 4 tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ đã nhích lên trong 2 tháng 5 và 6.
Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ trong thời gian qua phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh của các nguồn cung đối thủ như: Ấn Độ, Ecuador, Trung Quốc…, cùng với thuế chống bán phá giá khá cao của thị trường này.
Tuy nhiên, tháng 4/2019, Bộ Thương mại Mỹ đã công bố kết quả sơ bộ thuế CBPG cho tôm Việt Nam trong giai đoạn xem xét hành chính lần thứ 13 (từ 1/2/2017 đến 31/1/2018) với thuế suất 0% cho 2 doanh nghiệp bị đơn bắt buộc và 29 doanh nghiệp bị đơn tự nguyện. Mặc dù đây chỉ là mức thuế sơ bộ nhưng cũng có thể được coi là nền tảng để đạt được mức thuế thấp nhất ở phán quyết cuối cùng sắp tới.
Chính phủ Mỹ đã áp thuế 25% lên các mặt hàng thủy sản từ Trung Quốc, trong đó có tôm. Đây sẽ trở thành cơ hội cho các quốc gia khác đẩy mạnh xuất khẩu tôm vào thị trường Mỹ, trong đó có Việt Nam. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, xuất khẩu tôm bao bột từ Việt Nam vào Mỹ 5 tháng đầu năm nay đạt 4.281 tấn, trị giá 30,9 triệu USD, tăng 53% về khối lượng và 48% về giá trị so với cùng kỳ năm 2018. Trong bối cảnh xuất khẩu tôm sang Mỹ sụt giảm, tốc độ tăng trưởng của sản phẩm này có thể được coi là một dấu hiệu tích cực.
Giá trị xuất khẩu tôm Việt Nam sang một số thị trường chính trong 6 tháng đầu năm (Đơn vị: Triệu USD)  
Cũng theo VASEP, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc tăng 10% đạt gần 47 triệu USD trong tháng 6/2019 nhưng trong 6 tháng đầu năm nay lại giảm 4,9% đạt 233,5 triệu USD. Theo đó, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc giảm mạnh trong năm 2018 và những tháng đầu năm 2019 do Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu tôm từ Ấn Độ, Ecuador với lợi thế giá thấp hơn tôm Việt Nam.
Cụ thể, trong quý I/2019, nhập khẩu tôm của Trung Quốc từ Ấn Độ tăng 624% về khối lượng và 573% về giá trị so với cùng kỳ năm 2018. Luỹ kế nửa đầu năm nay, xuất khẩu tôm Ecuador sang Trung Quốc tăng 224% về khối lượng và 185% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.
Bên cạnh những nguyên nhân như Trung Quốc siết chặt thương mại mậu biên, cạnh tranh với Ấn Độ và Ecuador, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung làm xáo trộn thị trường, ảnh hưởng đến nhu cầu, đồng NDT mất giá cũng là một yếu tố gây ảnh hưởng đến xuất khẩu tôm sang thị trường này.
VASEP dự báo, xuất khẩu tôm trong tháng 7/2019 dự kiến tăng nhẹ so với tháng 7/2018 và trong các tháng tiếp theo kỳ vọng sẽ nhích dần lên nhờ tác động từ các Hiệp định Thương mại, cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường tăng trong nửa cuối năm và cạnh tranh từ Ấn Độ giảm bớt do đã qua vụ thu hoạch chính. 

Từ khóa: tôm, xuất khẩu