Doanh nghiệp

Thị trường tài chính Việt Nam tương đối mở, làn sóng M&A ở nhóm ngành chứng khoán diễn ra nhiều

Hoạt động M&A giúp cho các công ty chứng khoán có tài chính minh bạch hơn, thị phần tốt hơn, tác động tích cực tới thị trường. 
Thị trường tài chính Việt Nam tương đối mở, làn sóng M&A ở nhóm ngành chứng khoán diễn ra nhiều Diễn đàn M&A phiên đề cập về chính sách - Ảnh: Huyền Trâm.
Huyền Trâm09:05 07/08/2019

Vì sao cổ phần hóa chậm?

Lý giải về thực trạng cổ phần hóa chậm, ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính cho rằng, một trong các vấn đề tập trung là tăng trưởng, nâng cao cải thiện quản trị doanh nghiệp, đảm bảo thông tin tài chính doanh nghiệp tiếp cận, đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài. Thực tế cho thấy thông tin DNNN đưa ra không đảm bảo tính chính xác, độ tin cậy.

“Việc nâng cao công khai, minh bạch thông tin chấp nhận có những doanh nghiệp không đủ điều kiện, phải loại bỏ. Kết quả về số lượng cổ phần hóa thoái vốn có chậm lại nhưng chất lượng đạt được lớn hơn, đó là niềm tin của nhà đầu tư, của thị trường được nâng lên”, ông Tiến nhận định.

Ông Tiến cho biết, trong cơ chế chính sách sẽ cố gắng thu hẹp khu vực DNNN, rà soát công bố doanh nghiệp mà nhà nước sẽ bán cổ phần, bán tỷ lệ bán bao nhiêu. Doanh nghiệp có quy mô lớn, dịch vụ vận tải, hành không, khai khoáng cũng sắp xếp tiến hành cổ phần hóa, bán cổ phần với tỷ lệ lớn hơn.

Ngoài ra, việc định giá doanh nghiệp cũng mở cửa cho công ty nước ngoài cùng tham gia với công ty trong nước nhằm cung cấp dịch vụ tốt. Rà soát, tìm hiểu công ty tư vấn nước ngoài khi vào Việt Nam có rào cản gì.

"Bên cạnh đó, áp dụng nhiều giải pháp bán cổ phần, đó là dựng sổ, nhà đầu tư yên tâm khi bỏ tiền vào. Cuối cùng tiến tới đổi mới cơ chế cổ phần hóa là doanh nghiệp sau cổ phần hóa phải niêm yết trên TTCK. Doanh nghiệp sau khi IPO phải niêm yết luôn”, đại diện Bộ Tài chính chia sẻ.

Ngoài ra, vị này cũng cho biết tiến tới từ 2021- 2025 áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế cho DNNN có quy mô lớn, có tiêu chí, tiêu chuẩn quản trị kế toán tương đồng với chuẩn quốc tế.

Trong khi đó, đại diện Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp cho rằng quá trình cổ phần hóa thời  gian qua nhìn có vẻ chậm lại nhưng thực tế là không chậm. Về cơ chế, hiện sửa đổi hàng loạt luật liên quan tới đầu tư kinh doanh như Luật Đầu tư, Luật Chứng khoán theo đó có thêm các cách thức định giá giá trị doanh nghiệp, quản trị trong DNNN có cải thiện mạnh mẽ theo thông lệ tiêu chuẩn quốc tế.

Kỳ vọng điều chỉnh cơ chế chính sách

Ông Lê Song Lai, Phó TGĐ SCIC nêu một trong những vấn đề doanh nghiệp vướng khi cổ phần hóa là vướng về đất đai để xác định giá trị doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp có đất đai, có nhiều quyền sử dụng đất nhưng giấy tờ không hoàn chỉnh, chỉ có hợp đồng thuê đất có thể bị thu hồi bất kỳ lúc nào, vậy với trường hợp này cách tính trong xác định doanh nghiệp ra sao. Mong rằng vấn đề này được rà soát.

Ngoài ra ông Lai cho rằng cần cởi bỏ việc hạn chế nhà đầu tư nước ngoài tham gia mua cổ phần. NĐTNN không tham gia được rõ ràng không tạo được tính hấp dẫn, nhiều thương vụ mà nhà đầu tư trong nước không đáp ứng được năng lực, theo đó không nên hạn chế tỷ lệ NĐTNN, trong đó có ngành ngân hàng. Cần điều chỉnh cơ chế chính sách, gắn với thị trường đáp ứng được kỳ vọng của các nhà đầu tư.

Ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung tương (CIEM) cho biết, các quy định pháp luật tới đây sẽ được sửa đổi, bổ sung theo hướng để nhà đầu tư lựa chọn hình thức M&A một cách tự nhiên, tạo sự bứt phá cho thị trường, chứ không phải vì không có lựa chọn nào khác mới phải thực hiện M&A.

Ông Hiếu cho rằng việc sửa đổi Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp lần này sẽ có tác động lớn tới thị trường M&A Việt Nam. Tác động lớn nhất chính là đảm bảo sự an toàn cho nhà đầu tư nước ngoài khi họ mua cổ phần trong các doanh nghiệp Việt Nam, dù là mua 10%, 20% hay 50% cổ phần.

Một sửa đổi quan trọng khác, nhất là với Luật Doanh nghiệp nhằm thúc đẩy quản trị doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp mà Nhà nước chỉ nắm giữ trên 50%, chứ không chỉ là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước.

“Sửa đổi Luật Doanh nghiệp lần này, sẽ bổ sung các quy định về công khai hóa, minh bạch hóa thông tin với những doanh nghiệp mà Nhà nước sở hữu từ 50% vốn trở lên. Quy định như vậy sẽ giúp nhà đầu tư có thêm thông tin về doanh nghiệp mà mình định đầu tư”, ông Hiếu đánh giá.

Ông Phạm Hồng Sơn, Phó Chủ tịch UBCKNN thông tin, dự kiến tháng 10 Quốc hội xem xét thông qua Luật Chứng khoán (sửa đổi). Theo đó, gắn IPO với niêm yết, tránh tình trạng có một số doanh nghiệp thực hiện IPO xong nhưng 1-2 năm sau không niêm yết, tạo sự không minh bạch trong hoạt động doanh nghiệp.

Về room cho khối ngoại, ông Sơn đánh giá thị trường tài chính Việt là thị trường tương đối mở. Đặc biệt thời gian qua các CTCK, quản lý quỹ đã có sự tham gia của NĐTNN 100% nắm giữ vốn, làn sóng M&A ở nhóm ngành này diễn ra nhiều.

Hoạt động này giúp cho các CTCK có tài chính minh bạch hơn, thị phần tốt hơn, tác động tích cực tới thị trường. Luật Chứng khoán sửa đổi đồng bộ với Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư tạo điều kiện doanh nghiệp hoạt động tốt hơn.